ΕΚΛΕΙΨΗ ΗΛΙΟΥ: ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΤΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΙΝΔΥΝΟ

Έκλειψη ηλίου είναι το φαινόμενο όπου η Γη, η Σελήνη και ο Ήλιος βρίσκονται σε μία νοητή ευθεία γραμμή, με τη Σελήνη να παρεμβάλλεται ανάμεσά τους κρύβοντας έτσι το φως του ήλιου. Μπορεί να είναι μερική ή ολική. Πιο σπάνια παρατηρείται η ολική έκλειψη ηλίου.

Γιατί εγκυμονεί κινδύνους η έκλειψη ηλίου για τα μάτια;

Πώς θα προστατέψω την όρασή μου;

Κοιτάζοντας τον ήλιο απευθείας με γυμνό μάτι, ο φυσικός φακός του ματιού συγκεντρώνει το ηλιακό φως και το εστιάζει σε ένα μικρό σημείο πάνω στον αμφιβληστροειδή χιτώνα, όπου βρίσκονται οι φωτοϋποδοχείς (κωνία). Τα κωνία απορροφώντας υψηλές ποσότητες ενέργειας μπορεί να καταστραφούν και να προκληθεί μόνιμη βλάβη του οφθαλμού, και σε μερικές περιπτώσεις ακόμη και τύφλωση. Το γεγονός ότι δεν υπάρχουν υποδοχείς πόνου στον αμφιβληστροειδή, καθιστά την καταστροφή του ακόμη πιο εύκολη.

Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει διαφορά εάν κάποιος κοιτάξει απευθείας τον ήλιο για πολλή ώρα μια καθημερινή ημέρα ή κατά την έκλειψη. Αυτό που διαφοροποιείται είναι ότι λόγω του ενδιαφέροντος που προκαλεί το εντυπωσιακό αυτό γεγονός και η λανθασμένη πεποίθηση ότι η ακτινοβολία του ήλιου δεν φτάνει σε εμάς κατά τη διάρκεια της έκλειψης, μας ωθούν στο να θέλουμε να παρατηρήσουμε εκτενώς το φαινόμενο. Δυστυχώς, όμως, οι συνέπειες για την όραση μπορεί να αποδειχτούν καταστροφικές και μη αναστρέψιμες, λόγω του εγκαύματος που δημιουργείται στον αμφιβληστροειδή.

Ηλιακή αμφιβληστροειδοπάθεια

Η πάθηση που προκαλείται από τη συσσωρευμένη ακτινοβολία UV που εισέρχεται στον αμφιβληστροειδή του ματιού ονομάζεται ηλιακή αμφιβληστροειδοπάθεια ή ηλιακή ωχροπάθεια και εκδηλώνεται με συμπτώματα όπως:

• Ερυθρότητα των ματιών,

• Αυξημένη δακρύρροια,

• Θολή όραση,

• Κεντρικό ή περιφερικό σκότωμα (μαύρη κηλίδα στο οπτικό πεδίο)

• Φωτοευαισθησία,

• Πονοκέφαλο,
• Διαφορετικό χρωματισμό των αντικειμένων από ότι συνήθως.

Αν ο βαθμός της βλάβης είναι μικρός τότε η όραση είναι δυνατό να επανέλθει, αλλά εάν η βλάβη είναι εκτεταμένη τότε η δυνατότητα αποκατάστασης της όρασης είναι ελάχιστη. Μόνιμες βλάβες της ηλιακής αμφιβληστροειδοπάθειας μπορεί να είναι η μείωση της οπτικής οξύτητας και η παραμονή ενός “τυφλού” σημείου στο κεντρικό πεδίο.

Εάν κάποιος παρατηρήσει ένα ή παραπάνω από τα παραπάνω συμπτώματα, το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει είναι να απευθυνθεί άμεσα στον οφθαλμίατρό του. Ο οφθαλμίατρος θα είναι σε θέση να εκτιμήσει το βαθμό της ζημιάς από την έκθεση στον ήλιο και το μέγεθος της βλάβης που έχει προκληθεί στον αμφιβληστροειδή.

Μέτρα προστασίας από την έκλειψη ηλίου

Πολλά άτομα πιστεύουν πως φορώντας τα γυαλιά ηλίου τους για να κοιτάξουν απευθείας τον ήλιο κατά την έκλειψη ή χρησιμοποιώντας άλλο οπτικό εξοπλισμό, όπως φωτογραφικές μηχανές, κιάλια και τηλεσκόπια, ή κοιτώντας μέσα από ένα «καπνισμένο» γυαλί μπορεί να προστατέψει επαρκώς τα μάτια τους. Αυτή η πεποίθηση είναι λανθασμένη. Ο μοναδικός τρόπος για να παρακολουθήσει κάποιος την έκλειψη με ασφάλεια, εφόσον το επιθυμεί, είναι η χρήση ειδικών γυαλιών που διαθέτουν εγκεκριμένα ηλιακά φίλτρα και είναι ειδικά σχεδιασμένα για αυτό το σκοπό, καθώς και η τήρηση όλων των συνιστάμενων προληπτικών μέτρων όπως αυτά αναφέρονται από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.